Wzajemne zależności pomiędzy drzewami owocowymi

Większość roślin sadowniczych do prawidłowego zawiązywania i wzrostu zawiązków wymaga zapylenia przez owady. Jabłonie, czereśnie oraz grusze są drzewami potrzebującymi do zapylania pyłku innych drzew. Z ich kwiatów tylko wtedy rozwiną się owoce, jeśli dostanie się do nich pyłek pochodzący z innego drzewa tego samego gatunku. Większość uprawianych u nas odmian jabłoni, grusz i czereśni jest samobezpłodna. Do powstania owoców i nasion konieczny jest pyłek obcy, tzn. pochodzący z innych roślin tego samego gatunku. Zjawisko takie nazywamy obcopylnością, a rośliny takie obcopylnymi.

Śliwy i wiśnie są najczęściej samopylne. Wśród nich zdarzają się jednak odmiany samopłodne i samobezpłodne.
Brzoskwinie, morele oraz krzewy owocowe należą do roślin samopylnych. Do zapylenia wystarcza im pyłek tej samej odmiany przeniesiony z innej rośliny.
Warto jednak dodać, że bez względu na to czy też jesteśmy właścicielami roślin samopłodnych, czy też samobezpłodnych zapylenie krzyżowe zawsze jest lepsze, ze względu na wydajność otrzymywanych owoców i nasion, niż zapylanie pyłkiem własnym. Większość roślin zapylanych bez udziału pszczół zawiązuje bardzo małą liczbę owoców i nasion. Ich owoce są drobniejsze, mniej kształtne, a plony są zdecydowanie niższe. Nasiona powstałe z tych kwiatów słabiej kiełkują oraz wydają słabsze rośliny potomne. Zapylanie krzyżowe poprawia jakość owoców, zwiększa ciężar ich nasion, siłę i energię kiełkowania, zawartoś cukrów i witamin w owocach wytworzonych z zapylonych kwiatów. Zdecydowanie poprawia również ich wybarwienie.

Uwzględniając powyższe zależności musimy pamiętać, iż decydując się na uprawę jabłoni, czereśni, czy gruszy powinniśmy zadbać, by w ich pobliżu rosły drzewa pokrewne. Gatunki te, do wydania owoców wymagają zapylenia krzyżowego innymi odmianami o dobrze kiełkującym pyłku.

Pobrany z kwiatów pyłek przenoszą pszczoły i inne pożyteczne owady. Aby jednak wszystko miało swój słodki, aromatyczny i soczysty koniec, drzewa tego samego gatunku muszą rosnąć blisko siebie. Rozwiązaniem jest również zaszczepienie na danym drzewie innej odmiany. Ogrodnicy już dawno opracowali właściwe korelacje drzew owocowych, diagramy zapyleń, dzięki czemu dziś wiemy już, które z odmian grusz, czereśni i jabłoni mogą się wzajemnie zapylać. Sadząc drzewa wybierajmy, więc odmiany, co do których jesteśmy pewni, że ich wzajemne sąsiedztwo przyniesie nam masę pożytku.
Spośród popularnych odmian jabłoni warto, więc obok siebie sadzić m.in. Koksę pomarańczową, Goldparmäne, Jonathana oraz odmianę James Grieve.

Spośród popularnych odmian gruszy warto obok siebie posadzić Boscs Flaschenbirne, Dobrą Ludwikę, czy też William Christ oraz Köstliche aus Charneu.
Spośród popularnych odmian czereśni decypołączmy odmiany Poznańską z Hedelfinger Riesen.

Warto poznać wcześniej upodobania wybranej przez nas odmiany. Jeśli dla przykładu decydujemy się na uprawę odmiany Boscoop oraz Koksy pomarańczowej możemy ustalić, że Koksa zapyla Boscoop. Nigdy jednak nie dzieje się odwrotnie. Konieczne jest, więc posadzenie innej odmiany, która zapylałaby Koksę. Jest to jednak niezwykle proste. Większość odmian jabłoni zapyla Koksę. Niekorzystnym sąsiedztwem może być jednak dla niej odmiana Jonagold.
Poznanie wzajemnych zależności może być dla nas niezwykle cenne.