Wiciokrzewy

Wiciokrzewy należą do rodzaju Lonicera, czyli suchodrzew. Jest to wieloletnia roślina należąca do rodziny przewiertniowatych. Do rodzaju Lonicera należy ok. 180 gatunków podzielonych na dwa podrodzaje: suchodrzew oraz wiciokrzew. Rośliny te dziko występują głównie w Ameryce Północnej oraz południowo-wschodniej Azji.

Wiciokrzewy mają ozdobne liście, przeważnie sezonowe. Liczne, nieduże kwiaty mogą być białe, żółte, kremowe, czerwone lub fioletowe. Krzewy te rozpoczynają kwitnienie w 2-4 roku po posadzeniu. W zależności od gatunku lub odmiany kwitną od maja do października. Latem i jesienią na krzewach pojawiają się atrakcyjne owoce (jagody), które są czerwone, żółte, białe, niebieskie a nawet czarne. Warto wiedzieć, że te atrakcyjne owoce u większości gatunków są trujące. Wiciokrzewy to najczęściej pnącza, owijające się pędami wokół podpór. Przeważnie osiągają do 3 metrów wysokości, chociaż niektóre gatunki mają nawet 6-8 metrów wysokości.

Wiciokrzewy dobrze rosną na większości gleb, z wyjątkiem tych bardzo ubogich i zasychających. Najlepiej jednak rosną i najobficiej kwitną na glebach obojętnych lub lekko zasadowych, przepuszczalnych, żyznych, gliniastych bogatych w próchnicę, wilgotnych, ale nie podmokłych. Idealne dla nich będzie stanowisko słoneczne oraz półcieniste. Jednak na słońcu niektóre wiciokrzewy są atakowane przez mszyce. Dlatego chcąc wybrać stanowisko najbardziej uniwersalne wybierzmy stanowisko półcieniste, zasłonięte od gorącego, południowego słońca. Wiciokrzewy lubią miejsca osłonięte od bardzo silnych wiatrów.

Wiciokrzewy najłatwiej rozmnożyć poprzez odkłady. Po odcięciu od rośliny matecznej, ukorzenione pędy sadzimy do doniczek. Do gruntu sadzimy rośliny 2-3 letnie, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym.

Wiciokrzewy należą do cennych pnączy ogrodowych. Najefektowniej wyglądać będą na stanowiskach gdzie mają dostatecznie dużo miejsca i gdzie zapewnią sobie swobodny wzrost. Wiciokrzewy nadają się do wspinania po ścianach, łukach, bramkach, kratach, pergolach, altanach ogrodowych oraz starych drzewach. Posadzone przy ogrodzeniach mogą stać się ciekawą osłoną przed wiatrem, kurzem i sąsiadami. Idealny jako osłona będzie zimozielony gatunek Lonicera acuminata. Niektóre wiciokrzewy np. Lonicera japonica „Halliana” mogą być stosowane jako rośliny okrywowe. Inne, te o pachnących kwiatach np. Lonicera caprifolium, można posadzić przed wejściem na ogród.

Wiciokrzewy nie należy mocno przycinać, ponieważ te rosnące swobodnie, najładniej i najobficiej kwitną. Jeżeli jednak chcemy uzyskać okazałe rośliny, przez pierwsze trzy lata dobrze jest poświęcić czas na ich formownie. Po posadzeniu należy przyciąć wszystkie pędy do 1/3 wysokości, tak by mogły wytworzyć silne rozgałęzienia u podstawy. Trzy najsilniejsze, nowo wyrosłe pędy zostawiamy, tak by mogły stworzyć silną podstawę krzewu. Resztę należy usunąć. W następnych latach wiciokrzewy kwitnące na pędach zeszłorocznych, należy przyciąć, usuwając tylko pędy słabe lub uschnięte. Natomiast wiciokrzewy kwitnące na pędach tegorocznych wczesną wiosną silnie tniemy. Istotną cechą wiciokrzewów jest to, że po kilku latach mogą one ogałacać się od dołu, wytwarzając liście i kwiaty tylko w górnych częściach rośliny. Chcąc temu przeciwdziałać, co 5-6 lat powinniśmy przeprowadzić silne cięcie odmładzające.

Wiciokrzewy wymagają odpowiedniego podlewania i nawożenia. Warto wybrać nawozy o spowolnionym działaniu, np. Osmocote 5-6M. Wystarczy jedno nawożenie w roku, w końcu kwietnia w dawce 20-30 gram na roślinę.

Najbardziej uciążliwym szkodnikiem atakującym wiciokrzewy są mszyce, pojawiające się na wierzchołkach roślin tuż przed kwitnieniem. Najczęściej atakowane są najmłodsze pędy, liście i pąki kwiatowe. takie zaatakowane rośliny zwijają się, żółkną, deformują i pokrywają się lepką spadzią. Szczególnie narażone na ataki mszyc są Lonicera caprifolium, Lonicera periclymenum, Lonicera tellmana oraz Lonicera brownii, a także odmiany tych gatunków rosnące na stanowiskach suchych i słonecznych.

Jedną z najgroźniejszych chorób atakujących wiciokrzewy jest mączniak prawdziwy. Roślina chora charakteryzuje się białym, mączystym nalotem na górnej stronie liści. Następnie pojawiają się czerwone i brązowe plamy, a liście zasychają. Poszczególne gatunki i odmiany różnią się podatnością na tę chorobę dlatego przed wyborem właściwej odmiany powinniśmy, poznać jej biologię i wymagania.

Bardzo cenną i przepiękną odmianą jest wiciokrzew Browna – „Dropmore Scarlet”, który szybko dorasta nawet do 5 m wysokości. Krzew pochodzący z Kanady, charakteryzuje się dużą mrozoodpornością. "Dropmore Scarlet" kwitnie długo, od czerwca do października. Odmiana ta podatna jest jednak na żerowanie mszyc.

Równie ciekawy jest także wiciokrzew pomorski „Serotina”. Ten najczęściej uprawiany wiciokrzew rozkwita od czerwca do września. Atrakcyjne kwiaty są białoróżowe lub żółtobiałe, a z zewnątrz zaróżowione lub fioletowoczerwone. Dorasta nawet do 6 metrów. Wiciokrzew pomorski to jeden z najpiękniejszych rosnących w Polsce gatunków wiciokrzewów.

Wiciokrzew tellmana to mieszaniec dorastający do 8 metrów. Jego miedzianożółte kwiaty, słabo pachnące, rozkwitają obficie na przełomie czerwca i lipca. Jest to niezwykle urodziwy i odporny na mrozy okaz.

Silnie rosnącym pnączem, dorastającym do wysokości 3 metrów jest wiciokrzew italica "Harlequin". Ozdobne są jego zarówno kremowo obrzeżone liście, jak i długo kwitnące, lekko różowe kwiaty.