Wiciokrzewy

Wiciokrzew znany także pod nazwą suchodrzew (Lonicera) to wieloletnia roślina należąca do rodziny przewiertniowatych. Formy zielne i pnące, o pędach spiralnie owijających się wokół podpór nazywamy wiciokrzewami. Natomiast formy zdrewniałe suchodrzewami. Znanych jest około 180 gatunków rosnących na półkuli północnej.

Wiciokrzewy mają liście wyrastające naprzeciwlegle, w parach, najczęściej zielone lub niebieskozielone, ale u niektórych odmian mogą mieć również inne barwy, np. żółto unerwione czy też purpurowo ubarwione. Główną ozdobą wiciokrzewów są białe, żółte, szkarłatne lub fioletowe kwiaty – rurkowate, długie i pachnące. Wiciokrzewy rozpoczynają kwitnienie w 2-4 roku po posadzeniu. Rozkwitają w zależności od gatunku czy odmiany od końca maja do października. U wielu wiciokrzewów dekoracyjnie bywają również owoce, błyszczące jagody o jaskrawych barwach od pomarańczu przez szkarłat do fioletu. Owoce dojrzewając od lipca do października. Stanowią pokarm dla wielu ptaków, przyciągając je do ogrodu.

Wiciokrzewy dobrze rosną na większości gleb, z wyjątkiem tych bardzo ubogich i zasychających. Najlepiej jednak rosną i najobficiej kwitną na glebach obojętnych lub lekko zasadowych, przepuszczalnych, żyznych, gliniastych bogatych w próchnicę, wilgotnych, ale nie podmokłych. Idealnym stanowiskiem dla nich będzie pełne słońce. Na takim jednak stanowisku niektóre wiciokrzewy są atakowane przez mszyce. Dlatego chcąc wybrać stanowisko najbardziej uniwersalne wybierzmy stanowisko półcieniste, zasłonięte od gorącego, południowego słońca. Wiciokrzewy lubią miejsca osłonięte od bardzo silnych wiatrów.

W warunkach amatorskich łatwo rozmnożyć wiciokrzew poprzez odkłady. Ukorzenione pędy po odcięciu od rośliny matecznej sadzimy do doniczek, aby dobrze się ukorzeniły. Na miejsce stałe sadzimy rośliny 2-3 letnie, z dobrze rozwiniętym systemem korzeniowym.

Wiciokrzewy należą do cennych pnączy ogrodowych, które powinny znaleźć się w każdym ogrodzie. Najefektowniej wyglądać będą na stanowiskach gdzie znajdą dostatecznie dużo miejsca i gdzie zapewnią sobie swobodny wzrost. Wiciokrzewy osiągają, bowiem wysokość około 3-8 metrów, przy rocznym wzroście 0,5 – 2 metrów. Wiciokrzewy nadają się do wspinania po ścianach, łukach, bramkach, kratach, pergolach, altanach ogrodowych oraz starych drzewach. Posadzone przy ogrodzeniach mogą stać się ciekawą osłoną przed wiatrem, kurzem i sąsiadami. Idealny jako osłona będzie zimozielony gatunek Lonicera acuminata. Niektóre wiciokrzewy np. Lonicera japonica „Halliana” mogą być stosowane jako rośliny okrywowe. Inne, te o pachnących kwiatach np. Lonicera caprifolium, najlepiej jest posadzić w miejscu często odwiedzanym przez gości.

Wiciokrzewy tniemy słabo, tylko w miarę potrzeby, rosnąc swobodnie wyglądają, bowiem najładniej i kwitną najobficiej. Jeśli jednak chcemy uzyskać okazałe rośliny, przez pierwsze trzy lata dobrze jest poświęcić czas na ich formownie. Po posadzeniu przytnijmy, więc wszystkie pędy do 1/3 wysokości, tak by wytworzyły silne rozgałęzienia u podstawy. Trzy najsilniejsze, nowo wyrosłe pędy pozostawiamy, tak by stworzyły silną podstawę krzewu. Resztę usuwamy. W następnych latach wiciokrzewy kwitnące na pędach zeszłorocznych np. dostępny w naszym sklepie wiciokrzew tellmana, powinniśmy przyciąć bardzo słabo, usuwając tylko pędy słabe lub uschnięte. Wiciokrzewy kwitnące na pędach tegorocznych np. wiciokrzew japoński tniemy silnie wczesną wiosną. Nie obawiajmy się, iż czynność ta pozbawi krzewów kwiatów. Ważną cechą wiciokrzewów jest fakt, iż po kilku latach mogą one ogałacać się od dołu, tworząc liście i kwiaty tylko w górnych częściach rośliny. Chcąc temu przeciwdziałać, co 5-6 lat powinniśmy przeprowadzić silne cięcie odmładzające.

Wiciokrzewy powinniśmy intensywnie podlewać i nawozić. Wybierzmy nawozy o spowolnionym działaniu, np. Osmocote 5-6M. Wystarczy jedno nawożenie w roku, w końcu kwietnia w dawce 20-30 gram na roślinę.

Najbardziej uciążliwym szkodnikiem atakującym wiciokrzewy są mszyce, pojawiające się na wierzchołkach roślin w maju, tuż przed kwitnieniem. Mszyce atakują głównie najmłodsze pędy, liście i pąki kwiatowe. Zaatakowane rośliny zwijają się, żółkną, deformują, ograniczają wzrost i pokrywają się lepką spadzią. Szczególnie podatne na ataki mszyc są Lonicera caprifolium, Lonicera periclymenum, Lonicera tellmana oraz Lonicera brownii, a także odmiany tych gatunków rosnące na stanowiskach suchych i słonecznych. Preparaty owadobójcze stosujemy zaraz po pojawieniu się pierwszych szkodników.

Najgroźniejszą chorobą atakującą wiciokrzewy jest mączniak prawdziwy. Objawami choroby są biały, mączysty nalot na górnej stronie liści. Pojawiają się czerwieniejące i brązowiejące plamy, liście zasychają. Poszczególne gatunki i odmiany różnią się podatnością na tę chorobę. Przed wyborem właściwej odmiany powinniśmy, więc poznać jej biologię i wymagania.

Bardzo cenną i przepiękną odmianą wiciokrzewa wiciokrzew Browna – „Dropmore Scarlet”, kanadyjską, mrozoodporną odmianę o pomarańczowoczerwonych kwiatach. "Dropmore Scarlet" kwitnie długo, od czerwca do października. Odmiana ta podatna jest jednak na żerowanie mszyc.

Równie ciekawa jest także holenderska odmiana - wiciokrzew pomorski „Serotina”. Ten najczęściej uprawiany wiciokrzew rozkwita od czerwca do września fioletowoczerownymi kwiatami. Dorasta nawet do 6 metrów. Wiciokrzew pomorski to jeden z najpiękniejszych rosnących w Polsce gatunków wiciokrzewów.

wiciokrzew tellmana – mieszaniec dorastający do 8 metrów. Jego miedzianożółte kwiaty, słabo pachnące, rozkwitają obficie na przełomie czerwca i lipca. Wiciokrzew tellmana to niezwykle urodziwy, mrozoodporny okaz.

Silnie rosnącym pnączem, dorastającym do wysokości 3 metrów jest wiciokrzew italica "Harlequin". Ozdobne są jego zarówno kremowo obrzeżone liście, jak i długo kwitnące, lekko różowe kwiaty.