Rudbekie

Rudbekie to jedne z najpiękniejszych roślin, zarówno jednorocznych jak i wieloletnich. Stanowią kwintesencję lata, a ich złociste kwiaty z pewnością rozjaśnią każdy ogródek. Rudbekie są idealnymi roślinami dla ludzi zapracowanych, spragnionych bujnych, długo kwitnących i trwałych kwiatów. Są mało wymagające i łatwe w uprawie, a ich rozmnażanie jest bardzo proste.

W polskich ogrodach, parkach, czy wiejskich ogródkach rudbekie zadomowiły się już tak dawno, że wielu z nas wydaje się, że są to nasze rodzime kwiaty. Tymczasem pochodzą one z Ameryki Północnej, a do Europy trafiły dopiero w XVIII wieku. Swą nazwę rośliny te zawdzięczają Linneuszowi i hołdowi jaki złożył on swojemu nauczycielowi Olafowi Rudbeckowi. Spośród mniej więcej 30 znanych gatunków rudbekii większość to rośliny jednoroczne, rzadziej dwuletnie, sporo z nich to również gatunki wieloletnie. Najwyższe dorastają do 2 m, najniższe do 20-40 cm.

Rudbekie tolerują letnie upały i krótkotrwały niedobór wilgoci w glebie, chociaż lepiej rosną w podłożu umiarkowanie wilgotnym i żyznym, na glebie dobrze przepuszczalnej. Idealnym dla nich stanowiskiem są nasłonecznione miejsce.

Należące do rodziny Asteraceae, rudbekie łatwo rozpoznać po budowie kwiatostanów, zwanych koszyczkami. Mają one charakterystyczne środki w formie purpurowoczarnej główki, otoczonej języczkowatymi złotożółtymi płatkami. Jej kwiat i jego purpurowoczarna główka tak zainspirowały Amerykanów, że dziś nazywają ją czarnooką Zuzanną Black-eyed Susan.

Wśród wielu dziko rosnących rudbekii w uprawie ogrodowej sprawdza się kilka. Najczęściej uprawia się rudbekię błyskotliwą, kwitnącą od sierpnia do września, rudbekię lśniącą, tworzącą mniej rozrośnięte kępy oraz jednoroczną rudbekię owłosioną. Najbardziej znaną odmianą rudbekii błyskotliwej jest Sullivantii, dorastająca do wysokości 60 centymetrów i pochodząca od niej Goldstrum, podobnej wysokości, o dużych kwiatostanach, średnicy do 12 centymetrów. Wśród rudbekii lśniących w Polsce uprawia się odporną na mróz, odmianę Herbstsonne o żółtych, pojedynczych kwiatostanach, rozkwitających w okresie od połowie lipca do połowy września.

Rudbekie kwitną bardzo długo, a ścięte ich kwiaty wytrzymują w wazonie nawet do dwóch tygodni. Ścinajmy je, gdy całkowicie się rozwiną, zerwane przed całkowitym rozwinięciem, zwiędną szybciej. Warto posadzić obok siebie wiele odmian i gatunków, będą nas one cieszyć swymi kwiatami od czerwca aż do pierwszych przymrozków.

Rudbekie jednoroczne rozmnaża się z nasion sianych wprost do gruntu na przełomie kwietnia i maja. Bardzo często roślina rozsiewa się sama z roku na rok, co czasem może stać się dużym problemem. Właściciele ogrzewanych szklarni powinni siać je już na początku lutego i doświetlać przez 2 miesiące. Dzięki temu kwiaty rozkwitną już w czerwcu. Niemniej jednak najlepiej wysiewać nasiona bezpośrednio na miejsce stałe, roślina nie najlepiej znosi bowiem przesadzanie. Innym polecanym rozwiązaniem jest zakup gotowej już rozsady. Poczekajmy z sadzeniem do momentu gdy minie groźba wystąpienia przymrozków. Roślinki sadźmy więc w drugiej połowie maja, co 30-35 centymetrów. Rudbekie wieloletnie z powodzeniem rozmnażają się przez podział karp.

Pomimo iż dosyć odporne i rzadko chorujące rudbekie, osłabione suszą, potrafią źle rosnąć i słabo kwitnąć, bardzo często stając się wtedy obiektem ataku mszyc i przędziorków. Przedwczesne gubienie liści jest oznaką starości. Konieczny jest wtedy podział rośliny. Jesienią na liściach rudbekii może pojawić się białawy nalot, będący objawem obecności mączniaka rzekomego lub mączniaka prawdziwego. Porażone pędy wytnijmy i spalmy. Pamiętajmy o choćby jednorazowym zasileniu jej mieszanką nawozową, np. Polifoską, Azofoską lub nawozem płynnym.