|
|
| Cechy: |
| Zapotrzebowanie na światło: |
| | Okres kwitnienia: |
nieokreślony |
| Wysokość: |
pow. 200 cm |
| Mrozoodporność: |
strefa 5A |
Dodatkowe cechy: jadalna, trująca, podatna na cięcie, gleba świeża, gleba wilgotna, gleba żyzna, gleba przeciętna, gleba obojętna, gleba zasadowa, gleba ciężka, gleba rozluźniona, gleba lekka, pokrój rozłożysty, pokrój kulisty
|
|
Duży krzew lub niskie drzewo do 7m (wyjątkowo do 10 m) wysokości. Jest to gatunek eurazjatycki jednak obecnie rozprzestrzeniony w strefie klimatu umiarkowanego wszystkich kontynentów. Pospolity w całej Polsce na glebach żyznych i wilgotnych lub przynajmniej świeżych przy wiejskich obejściach gospodarskich, w żywopłotach śródpolnych, na skraju lasów, przy wysypiskach śmieci. Jego występowanie w dużych ilościach wskazuje na wysoką zawartość związków azotowych w podłożu wywołaną przenawożeniem wskutek działalności rolniczej, ale także np. z powodu odkładania się przez dłuższy czas odchodów ptasich w parkach, które upodobały sobie na nocleg duże stada wron. Bez czarny jest krótkowieczny, korzeni się płytko i rośnie dość szybko, co roku z podstawy pnia wypuszcza pędy osiągające 1 - 2m długości. Krzew bardzo cenny dla fauny, gdyż owoce są po jarzębinie drugim najbardziej ulubionym przysmakiem ptaków - pożywia się nimi aż 62 gatunków przyczyniając się też do rozprzestrzeniania rośliny. Różne części rośliny znajdują wielorakie zastosowanie w medycynie naturalnej. Z owoców wyrabia się marmolady i soki, w tym także do barwienia innych przetworów i wina, a przed wiekami owoców bzu używano do farbowania włosów. W całej roślinie znajduje się toksyczna substancja zwana sambunigryną. Podczas przetwarzania (suszenie, gotowanie itp.) sambunigryna ulega rozkładowi. Szczególnie trujące są niedojrzałe owoce, także pestki należy usuwać. Drewno jest trudne w suszeniu i łatwo pęka, jest jednak dość twarde i służyło dawniej do rzeźbienia i toczenia. Na wsiach z młodych pędów wykonywano proste piszczałki po usunięciu styropianowatego rdzenia.
Wypuszcza liście bardzo wcześnie w II lub III. Liście naprzeciwległe, złożone, nieparzystopierzaste, długości do 35cm z przeważnie pięcioma piłkowanymi listkami w kolorze ciemnozielonym. Roztarte nieprzyjemnie pachną. Jesienią żółte. Kwiaty kremowobiałe, małe, średnicy 0,5 cm, pięciopłatkowe. Pojawiają się w VI w postaci baldachowatych szerokich wiech intensywnie pachnących, złożonych z ponad stu pojedynczych kwiatów. Uwalniane przez nie związki amoniakalne powodują, że są omijane przez pszczoły i zapylenia dokonują inne owady. Owoce dojrzewają w VIII - IX, początkowo zielone, w pełni dojrzałe błyszczące i czarne, b. soczyste i plamiące na fioletowo. Zawierają kilka małych nasion. Młode pędy zielone, starsze szare z białymi przetchlinkami. Pąki zimowe z odstającymi łuskami. Kora brązowa, spękana.
|