Czereśnia ptasia

Osiągająca przeważnie do 20m czereśnia ptasia wytwarza niezbyt gęstą, regularną koronę o kształcie wąskopiramidalnym z wyraźnie zaznaczonym przewodnikiem. Pień jest prosty i pokryty charakterystyczną gładką i lekko błyszczącą czerwonobrązową korą, schodzącą poprzecznymi pasami. Nierzadko widoczna jest na niej bursztynowego koloru przeźroczysta żywica służąca drzewu do zasklepiania ran. Pochodzi z Europy Środkowej i Południowej, występuje także wzdłuż Morza Czarnego i w Afryce Północnej choć z powodu długiego okresu uprawy nie można z całą pewnością powiedzieć, czy najbardziej wysunięte stanowiska nie zawdzięcza człowiekowi. U nas w stanie naturalnym rośnie na południu, jako składnik lasów liściastych na żyznych glebach. Za młodu znosi zacienienie, w fazie dojrzałej wybitnie światłolubna i dlatego też spotykana najczęściej na obrzeżach lasów. Na glebach głębokich wytwarza silny korzeń palowy. Rośnie dość szybko i jest drzewem krótkowiecznym. Najstarszy krajowy egzemplarz mierzy 8,5m i ma 123 lat a najwyższy 24m (wg C. Pacyniaka '84).
Czereśnia ptasia jest przodkiem ogrodowych odmian czereśni. Była udomowiona wielokrotnie w różnym czasie i różnych miejscach swego występowania. W ten sposób poprzez selekcję w ciągu tysięcy lat powstały liczne odmiany, które można zaliczyć do dwóch dużych grup: chrząstki o miąższu zwięzłym i sercówki o miąższu miękkim. Jako cechę odróżniającą czereśnie hodowlane od dzikich można generalnie przyjąć zasadę, że liście i owoce u odmian są większe. Jednak zakłada się, że całościowy udział zdziczałych potomków form hodowlanych w ekosystemach leśnych jest wysoki i istotnie oddziałuje na pulę genową dzikich populacji. Drewno czereśni należy do najszlachetniejszych w stolarstwie artystycznym, ze względu na ładną czerwonawobrązową barwę, rysunek słojów, gęstość i wytrzymałość. Wytwarzano z niego krzesła i stoły. Używane do produkcji instrumentów muzycznych, przede wszystkim fletów. Wykopaliska dokumentują spożywanie owoców czereśni ptasiej już w epoce kamiennej. W średniowieczu żywica była używana jako klej. Rozpuszczano ją także w winie i stosowano jako środek przeciwko kaszlowi. Owoce mają właściwości antytoksyczne, a ich sok jest wskazany przy anemii. Drzewa czereśni ptasiej pełnią ważną rolę w ekosystemach leśnych dostarczając pożywienia wielu gatunkom zwierząt.
Liście skrętoległe, owalne i zaostrzone, na brzegach piłkowane. U nasady blaszki liściowej znajdują się dwa gruczołki wydzielające nektar, który zwabia przede wszystkim mrówki. Jesienią liście przybierają barwy od żółtej do ciemnoczerwonej i dlatego też jest chętnie wysadzana w parkach. Białe kwiaty osadzone na długich szypułkach rozwijają się w IV/V jeszcze przed liśćmi i są zebrane w kępki do 5 sztuk. Owocem jest mięsisty ciemnoczerwony pestkowiec średnicy ok. 1cm, nierzadko o gorzkim posmaku. Zarówno nazwa łacińska jak i polska wskazuje, że owocami żywią się ptaki i to one przyczyniają się do roznoszenia nasion. Czereśnia jest samosterylna i dlatego ważną formą rozmnażania się jest także wytwarzanie odrostów korzeniowych.