|
|
| Cechy: |
| Zapotrzebowanie na światło: |
| | Okres kwitnienia: |
nieokreślony |
| Wysokość: |
pow. 200 cm |
| Mrozoodporność: |
strefa 5A |
Dodatkowe cechy: pożytek dla pszczół, gleba świeża, gleba wilgotna, gleba żyzna, gleba przeciętna, gleba obojętna, gleba zasadowa, gleba ciężka, gleba rozluźniona, pokrój kulisty
|
|
Drzewo do 30m wysokości z rozłożystą, gęstą i ciemnozieloną koroną. Pień początkowo z gładką a na starość łuszczącą się szarobrązową korą. W stanie naturalnym występuje w Europie środkowej i południowej, północnej Turcji oraz na Kaukazie na pogórzu i w górach na wysokości 500 do 1500m npm. Preferuje gleby żyzne i głębokie oraz okolice z wilgotnymi i chłodnymi latami. Światłożądny. Nie tworzy jednorodnych drzewostanów, lecz rośnie wspólnie z grabem, bukiem i świerkiem. Rozprzestrzeniony daleko poza swój pierwotny zasięg przez człowieka i od dawna wysadzany jako drzewo parkowe i alejowe na terenie całej Europy. Przez Polskę przebiega północna granica jego zasięgu. Najwyższy krajowy okaz liczy sobie 291 lat, ma 424cm obwodu i 29m wysokości (wg C. Pacyniaka '84).
W przeciwieństwie do klonu pospolitego nie jest w naszym klimacie zupełnie odporny na mrozy. W szczególnie ostre zimy jego pąki kwiatowe przemarzają i nie kwitnie wtedy danego roku. Gęste ulistnienie jaworu predestynuje go do obsadzania w pasach dźwiękochłonnych. Spełnia wymagania stawiane roślinom używanym w nasadzeniach wiatrochronnych, przeciwko erozji wodnej i zabezpieczaniu nawet mocno spadzistych stoków. Drewno średnio ciężkie i twarde, o zabarwieniu żółtawobiałym. Użytkowane jest do przedmiotów gospodarstwa domowego, w których kładzie się nacisk na biały kolor - łyżki, zabawki, miski, a także do wyrobu mebli, instrumentów muzycznych, na narzędzia, parkiety itd. a dawniej też na wyroby kołodziejskie. Wyhodowano ponad 130 odmian ozdobnych jaworu.
Pędy dwu- i trzyletnie czerwonawe z małymi naroślami, pędy jednoroczne są gładkie i zielone, pąki także zielone. Liście naprzeciwległe, posiadają ogonek długości 6 do 15cm, blaszka liściowa z trzema do pięcioma zaostrzonymi klapami i karbowanym brzegiem. Z wierzchu ciemnozielone i matowe, od spodu sinawe. Jesienią przebarwiają się na żółto. Kwiaty rozdzielnopłciowe, bardzo ozdobne w postaci jasnozielonych licznie zwisających gron, rozwijają się na przełomie IV/V na już ulistnionych drzewach. Są słabszym pożytkiem dla pszczół niż kwiaty klonu pospolitego. Zapylenie odbywa się głównie przez wiatr. Skrzydlaki długości ok. 5cm dojrzewają w VIII/IX, stoją względem siebie pod kątem od ostrego do prostego, nasienie prawie kuliste. Produkuje duże ilości nasion, które są rozsiewane przez wiatr na odległość nawet 1km. Kiełkują następnej wiosny.
|