Kasztanowiec pospolity

Osiągający do 30m wysokości kasztanowiec pospolity posiada okrągłą, gęstą koronę osadzoną na krótkim, mocnym pniu. Gałęzie wzniesione kandelabrowato a u wolnostojących starych okazów dolne gałęzie są szeroko rozłożone i dotykają nierzadko ziemi. W swojej ojczyźnie jest składnikiem wielogatunkowych cienistych górskich lasów liściastych na głębokich, żyznych stanowiskach, jednak w uprawie jest pod tym względem tolerancyjny. Rośnie średnio szybko, dość długowieczny. Najwyższy krajowy okaz liczy sobie 160 lat, ma 366cm obwodu i 27m wysokości (wg C. Pacyniaka '84).
Ładne drzewo, szczególnie w okresie kwitnienia, od wieków sadzone jako parkowe i alejowe. Obecnie tak powszechne w naszych miastach, że większość ludzi uważa je za rodzime. W Polsce np. rozpoczęcie matur kojarzy się z początkiem jego kwitnienia. Do Europy Środkowej zostało jednak sprowadzone dopiero w drugiej połowie szesnastego wieku z Konstantynopola. Aż do dziewiętnastego wieku myślano, że występuje jedynie w Azji Mniejszej. Dopiero później odkryto jego liczne stanowiska na Bałkanach. Przed ostatnim zlodowaceniem rodzaj Aesculus występował także w Europie Środkowej. Ostatnimi czasy pojawił się groźny szkodnik kasztanowca - szrotówek kasztanowcowiaczek, który wyjada liście od środka drążąc w nich korytarze i powoduje ich przedwczesne usychanie i opadanie. Drzewo próbując odbudować niezbędną do swoich funkcji życiowych utraconą powierzchnię asymilacyjną wypuszcza często jeszcze tego samego roku nowe pędy, które nie zawsze zdążą dostatecznie zdrewnieć przed zimą i przemarzają. Szrotówek kasztanowcowiaczek może przejść do czterech cykli rozwojowych w ciągu roku, a jego masowe występowanie doprowadza do osłabienia albo nawet usychania drzew kasztanowca. Jak na razie najskuteczniejszą obroną przed nim jest usuwanie jesienią spod drzew opadłych liści, w których to zimuje. W przeszłości nasiona kasztanowca mielono i używano jako środek czyszczący. Zewnętrznie stosowano papkę z proszku przeciwko hemoroidom, a także wyrabiano klej. Służyły także jako pasza dla zwierząt gospodarskich, a obecnie znów zaleca się wysadzanie kasztanowców na obrzeżach lasów w celu dokarmiania zwierzyny płowej. Obecnie wyciąg z nasion znajduje zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, gdyż zawierają one saponiny, które zmniejszają krwawienia, wybroczyny z naczyń krwionośnych, przeciwdziałają obrzękom i zastoinom żylnym. Drewno koloru jasnego, miękkie i mało trwałe. Dawniej wykonywano z niego protezy.
Z dużych i lepkich pąków dość wcześnie na wiosnę rozwijają się liście. Osadzona na 20cm ogonku blaszka liściowa jest złożona z 5-7 dłoniasto ułożonych, odwrotnie jajowatych listków długości do 25 cm, brzegiem nieregularnie piłkowanych. Wiosną są jasnozielone, z czasem ciemnieją, a jesienią opadają soczystożółte. Uwagę zwracają końcówki listków, które są wykształcone jako rynienki odprowadzające wodę, podobnie jak u licznych drzew w lasach tropikalnych. Kwiaty koloru białego pojawiają się w V, zebrane do 100 sztuk w wyprostowane stożkowate wiechy długości do 30cm. Oblatywane są intensywnie przez pszczoły, ale w nadmiarze pyłek jest dla nich szkodliwy. Dopóki kwiaty zawierają nektar i pyłek, posiadają żółtą plamkę. Gdy ich zabraknie, plamka przebarwia się na czerwono, a kwiaty stają się nieatrakcyjne dla owadów. Owoce zielone i kolczaste, pękają w IX na trzy części uwalniając 1-3 brązowych i błyszczących "kasztanów" średnicy do 4cm - ulubiony przedmiot zabaw dzieci. Kiełkują następnej wiosny i dają często samosiew. Kora za młodu cienka, ołowianoszara, później pękająca grubymi brązowymi płytami. Na starość pień często z guzowatymi naroślami.