Potężne zimozielone drzewo występujące jedynie w Kalifornii na zachodnich stokach gór Sierra Nevada na wysokościach od 1000 do 2500m npm na stanowiskach wilgotnych, z dużą ilością opadów i długo utrzymującą się pokrywą śnieżną. Rośnie w małych zgrupowaniach po 20-100 drzew w lasach złożonych z takich gatunków jak Pinus ponderosa, Pinus lambertiana, Abies magnifica, Abies concolor. Obszar naturalnego występowania zamyka się dzisiaj w pasie długości 420km i szerokości 24km. Mamutowiec olbrzymi został odkryty i sprowadzony do Europy dopiero w połowie dziewiętnastego wieku. Dobrze rośnie w krajach o łagodnym klimacie, często spotykany tam w parkach i ogrodach. U nas uprawa możliwa jest tylko na najlepszych stanowiskach na zachodzie kraju, szczególnie za młodu jest wrażliwy na mrozy. Rośnie szybko. Młode drzewa mają budowę stożkową z ugałęzieniem od podstawy pnia. U starych drzew korona jest luźniejsza, a potężny pień może być wolny od gałęzi do wysokości 50m. Kora jest głęboko wzdłużnie spękana, miękka, w kolorze cynamonowobrązowym o grubości do 50cm. Mamutowiec wytwarza bardzo płytki system korzeniowy, który się jednak rozchodzi na boki na ponad 30m.
Przed 160mln lat rodzaj Sequoiadendron miał swych przedstawicieli w Europie, Azji i Ameryce Północnej, aż mniej więcej 7mln lat temu jego zasięg ograniczył się do obecnego oraz pozostał jeden żyjący gatunek.. Należy do największych i najstarszych drzew na ziemi. Okaz zwany "General Shermann" miał w 1975 roku wysokość 83m, grubość pnia u podstawy wynosiła 8m, a wiek szacowano na 2500-3000 lat. Objętość jego drewna oceniono na 1500 m3. Ale także wiele innych drzew tego gatunku ma ponad 2000 lat, 3-6m grubości i 75m wysokości. Wkrótce po odkryciu rozpoczęto także jego wyrąb. Wszystkie stanowiska znajdują się obecnie w obrębie parków narodowych, ale do dziś z pierwotnej populacji przetrwało tylko 2/3 drzew. Drewno mamutowca jest dość miękkie i posiada czerwony rdzeń, co nadało mu angielską nazwę "Redwood". Jest bardzo odporne na atakowanie przez grzyby i owady. W porównaniu z innymi iglastymi jest lekkie. Posiada jednak dużo sęków i małych pęknięć, przez co pod względem technicznym nie jest idealne. Dawniej było używane jako materiał budulcowy i w meblarstwie. Z kory wytwarzano płyty izolacyjne. Wycinka pojedynczego drzewa sprawiała jednak nie lada problem. 25 ludzi potrzebowało do tego 10 dni. Dodatkowo do 75% drzew stawało się niezdatnych do użycia wskutek licznych pęknięć pnia powstałych przy upadku.
Mamutowiec kwitnie w V i jest wiatropylny. Czerwono brązowe szyszki są jajowate, długości 5-8cm, w pierwszym roku są wzniesione, od drugiego zwisają z pędów, a dojrzewają w trzecim. Igły ustawione na pędach spiralnie w trzech rzędach, długości ok. 5mm i przylegające, na pędach głównych do 1,2cm. Pozostają na drzewie 3-4 lat.
|