Orzesznik pięciolistkowy

Drzewo pochodzące z Ameryki Północnej osiągające w zasięgu swego naturalnego występowania wysokość do 40m w uprawie jednak nie przekraczające 20m. Korona wysoka, owalna, pień prosty, regularnie rozgałęziony. Posiada charakterystyczną szarą korę łuszczącą się u starszych egzemplarzy w formie odwiniętych do góry łusek. Być może jest to przystosowanie ewolucyjne tego gatunku utrudniające ssakom żywiącym się orzechami dostęp do nich. Wymaga gleb żyznych i wilgotnych, za młodu rośnie wolno.
Pomimo odporności na polskie warunki klimatyczne i jadalnych orzechów orzesznik pięciolistkowy jest u nas jednym z najrzadziej spotykanych drzew zarówno w parkach jak i w szkółkach, a obecnie już w ogóle nie wysadzanym. Przyczyną tego jest z jednej strony trudność uprawy tego gatunku, jak i wszystkich innych orzeszników w związku z niezwykle długim i wrażliwym korzeniem palowym. Jednoroczna roślina wysokości kilkunastu centymetrów może mieć korzeń długości do 70 cm, a u dorosłych drzew może sięgać ponad 6m w głąb ziemi! Po jego uszkodzeniu przy wykopywaniu roślina już nigdy nie będzie rosła dobrze, także korzeń zwinięty w doniczce uniemożliwia dalszy poprawny wzrost. Z drugiej strony w dobie karłowych drzew owocowych obradzających po roku od posadzenia nikt nie ma dzisiaj cierpliwości czekać 30 lat na pierwszy zbiór, a właśnie w takim wieku orzeszniki zaczynają dopiero owocować. W USA jest to drugie po pekanie (Carya illinoinensis) najważniejsze rodzime drzewo owocowe uprawiane także na plantacjach. Istnieją odmiany hodowlane, jednakże ani ich orzechy ani orzechy form dzikich nie są dostępne w naszych sklepach. Orzeszniki są chyba jedynymi drzewami posiadającymi aż cztery oficjalne nazwy rodzajowe, mianowicie: orzesznik, hikora, przeorzech, oraz spotykana w starszych opracowaniach nazwa karia. Orzesznik pięciolistkowy został sprowadzony do Europy już na początku siedemnastego wieku i introdukowano go do lasów w celach pozyskiwania jego drewna. Jest ono elastyczne i bardzo odporne, wyrabiano z niego narty, płozy, kije golfowe i baseballowe, a obecnie trzonki narzędziowe. Także u nas istnieje kilka leśnych powierzchni z różnymi gatunkami orzeszników, założonych w okresie międzywojennym na ówczesnych terenach niemieckich.
Liście skrętoległe, do 30cm długości, nieparzystopierzaste, składające się przeważnie z dwóch par ząbkowanych listków bocznych oraz największego listka szczytowego, żywozielone, jesienią żółte. Drzewo jednopienne. Osobne kwiaty żeńskie w grupach po 2 do 3 oraz kotki męskie rozwijają się w połowie V. Jak u rodzaju Juglans owoc nie jest prawdziwym orzechem, lecz nibypestkowcem. Jego gruba zielona okrywa po osiągnięciu dojrzałości pęka na cztery części, nie uwalnia jednak nasienia. Orzech stosunkowo mały, z czterema kantami wzdłuż linii pękania okrywy i spiczastym końcem, zawiera smaczne jądro, o subtelniejszym smaku niż orzechy włoskie.